Reactie NVvA op het coalitieakkoord

Wij steunen de ambitie uit het coalitieakkoord om de sociale zekerheid eenvoudiger, menselijker en activerender te maken, mits uitvoerbaarheid, professionele ruimte en realistische verwachtingen centraal staan.

De NVvA stelt zich nadrukkelijk beschikbaar als gesprekspartner bij de verdere uitwerking van deze hervormingen en brengt daarbij graag haar arbeidsdeskundige expertise vanuit de praktijk in.

Hieronder vind je een samenvatting van het coalitieakkoord 2026–2030 (D66, VVD, CDA) met focus op wat voor arbeidsdeskundigen inhoudelijk en professioneel het meest relevant is.

1. Grote lijn: andere koers in werk & zekerheid

Het akkoord zet sterk in op:

Meer activering en beweging op de arbeidsmarkt
Snellere en betere re-integratie
Hervorming van het stelsel ziekte en arbeidsongeschiktheid
Preventie en duurzame inzetbaarheid

2. Ziekte & arbeidsongeschiktheid (zeer relevant)

Kernafspraken:
Het arbeidsongeschiktheidsstelsel (WIA) wordt als onuitvoerbaar beoordeeld en grondig aangepakt.
Korte termijn:
- Meer menselijke maat in beoordeling en uitvoering.
- Betere samenwerking tussen bedrijfsartsen en verzekeringsartsen.
- Meegroeiende re-integratie: begeleiding begint eerder en blijft niet statisch.
- Strengere voorwaarden voor WIA-herbeoordelingen.
- IVA wordt afgeschaft voor nieuwe instroom om vastlopen te voorkomen.
Lange termijn:
- Fundamentele herziening van het stelsel, met focus op:
  - wat iemand nog wél kan
  - snelle begeleiding naar werk
  - een vangnet voor wie echt niet kan werken

3. Wet verbetering poortwachter & loondoorbetaling

Loondoorbetaling bij ziekte blijft belangrijk als re-integratieprikkel, maar:
- wordt werkbaarder gemaakt voor werkgevers, vooral mkb.
Wet Verbetering Poortwachter wordt ontbureaucratiseerd:
- minder rapportageverplichtingen
- meer duidelijkheid over sancties
- meer ruimte voor maatwerk en direct contact
Doel: sneller herstel en snellere werkhervatting

4. Werk-naar-werk als hoofdroute

Werk-naar-werk wordt dé norm:
- bij (dreigend) ontslag
- bij zwaar of niet-passend werk
- bij loopbaanverandering
Transitievergoeding wordt hervormd:
- nadrukkelijk gekoppeld aan om- en bijscholing
- inzetbaar via Leven Lang Ontwikkelen (LLO)
Werkgevers die aantoonbaar investeren in:
- scholing
- re-integratie
- inzetbaarheid
  krijgen lagere of geen transitievergoedingsverplichtingen.
Compensatie transitievergoeding na 2 jaar ziekte wordt afgeschaft.

5. Preventie & duurzame inzetbaarheid

Sterke inzet op preventie van uitval:
- gezond werken
- sociale innovatie
- aantrekkelijk werkgeverschap
Arbeidsinspectie krijgt meer ruimte voor handhaving op preventie.
Belemmeringen om (deels) te werken of bij te verdienen worden weggenomen.

6. Zelfstandigen & arbeidsongeschiktheid

Invoering Zelfstandigenwet:
- rechtsvermoeden van werknemerschap
Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ):
- met opt-out via private verzekering

Wat kan dit betekenen voor arbeidsdeskundigen?

Mogelijke een meer inhoudelijke en regisserende rol in re-integratie
Meer aandacht voor werk- en perspectiefgericht denken
Minder focus op “claimbeoordeling”, meer op vermogen en inzetbaarheid
Er is een kans voor betrokkenheid vroeg in het proces
Toenemende samenwerking met artsen, werkgevers, UWV en regionale werkcentra